akwarium.nafotki.pl

Pamiętam jak zaczynałem przygodę z akwarystyką roślinną, kiedy to pierwszy raz dowiedziałem się, o wpływie podawania dwutlenku węgla na rośliny. Temat ten był początkowo dla mnie czarną magią, ale z czasem okazało się, że nie taki diabeł straszny. Postaram się przedstawić metody podawania CO2 do akwarium dla tych co nie mają na to zbyt wielu środków, oraz dla tych którzy nie muszą się martwić o swoje finanse

Celowo pomijam w tym artykule reaktory CO2 na bazie drożdży i cukru bo opisów tego typu konstrukcji jest w necie bardzo dużo.

Jeśli nie jesteś przekonany czy dozowanie CO2 wpłynie pozytywnie na Twoje rośliny warto zacząć od małego testu który nie będzie zbyt kosztowny.  Za niecałe 70 pln można zaopatrzyć się w mały zestaw taki jak np. Tetra Optimat, który składa się z malej butli jednorazowej, dyfuzora w kształcie rurki zakończonego membraną z materiału oraz rurki łączącej butlę z dyfuzorem. Dyfuzor umieszcza się pionowo w akwarium tak aby membrana dyfuzora znajdowała się kilka centymetrów poniżej lustra wody. Jest to dość prosta operacja, dzięki przyssawkom na dyfuzorze, które przytrzymują dyfuzor we właściwej pozycji. Następnie za pomocą rurki łączymy dyfuzor z butlą. Kolejną czynnością jest napełnienie dyfuzora dwutlenkiem węgla, poprzez naciśnięcie przycisku zaworu na butli. czynność tą można porównać do posługiwania się dezodorantem. Dzwon napełniamy do takiego poziomu, aby nadmiar CO2 nie uciekał dołem. Rozpuszczanie CO2 będzie się odbywało poprzez kontakt wody z bąblem dwutlenku węgla  w dolnej części dyfuzora oraz poprzez membranę na jego górnej części. Dyfuzor powinno się napełniać kiedy światło jest już zapalone bo tylko w takich warunkach rośliny są go wstanie wykorzystać. Należy pilnować aby dyfuzor był pełny kiedy światło jest zapalone, co zapobiegnie wahaniom pH. Zaletą tego rozwiązania jest jego niski koszt, a wadą ilość uwagi jaką trzeba poświęcić na pilnowanie czy aby dzwon nie opróżnił się całkowicie. Dodam tylko, że po zgaszeniu światła nie podajemy już dwutlenku węgla. Po wyczerpaniu się gazu w butli można dokupić za nie całe 30 pln nową butlę.

Kolejną opcją niewiele droższą są różnego rodzaju zestawy na bazie gotowych komponentów po zmieszaniu których i dodaniu wody zachodzi reakcja w wyniku której wytwarzany jest dwutlenek węgla. Przykładem takiego zestawu jest Nutrafin CO2 System firmy Hagen. W skład zestawu wchodzi drabinkowy dyfuzor CO2, butla w której rozrabia się komponenty i w której dochodzi do wytwarzania CO2, trzech torebek z gotowymi zasypkami do produkcji CO2 oraz wężyk do połączenia dyfuzora z butlą. W butli dochodzi do produkcji dwutlenku węgla  następnie za pomocą wężyka gaz trafia do dyfuzora. Dzięki specjalnej drabince wewnątrz dyfuzora droga bąbelka gazu jest bardzo długa. Cały czas ma on kontakt z wodą i łatwo można zaobserwować jak zmniejsza się wraz z przemieszczaniem się w kierunku górnej części dyfuzora. Dyfuzory te są w mojej opinii bardzo dobre i można je zachować na przyszłość podłączając do butli wysokociśnieniowej. Po wyczerpaniu wszystkich torebeczek z zasypkami można dokupić uzupełnienie w którym znajdują się trzy torebeczki z zasypką.

Kiedy już docenisz zbawienny wpływ CO2 na Twoje rośliny przyjdzie taki moment, w którym zaczniesz się zastanawiać nad zestawem, który pozwoli Ci na trochę automatyzacji Kompletny zestaw minimum to :

• Butla CO2
• Reduktor CO2
• zawór przeciwzwrotny
• kostka do napowietrzania lub innego rodzaju dyfuzor CO2
• wężyk do CO2.

Butle występują o różnych pojemnościach. Nie zalecam kupowania nowych butli, gdyż większość punktów zajmujących się ich nabijaniem, żeby zaoszczędzić czas wymieniają je na nabite o tej samej pojemności, a te raczej nie należą do nowych. Butla powinna posiadać odpowiedni zawór, przystosowany do CO2, odpowiednie oznakowanie kolorystyczne (zielono szara) oraz nabite oznaczenia legalizacyjne. Jeśli dwa ostatnie elementy nie będą punkt uzupełniający może odmówić nabicia. Jeśli już znalazłeś się w takiej sytuacji możesz pomalować odpowiednio butlę, a następnie zwrócić się do takiego punktu z prośbą o legalizację. Niestety nie wiem jaki jest koszt takiej operacji. Dobrze jest jak butla ma dno, które pozwala na postawienie jej w pozycji pionowej. Nabicie butli to koszt w granicach 10-15 pln. W zbiorniku 240 litrów z dużą ilością roślin starcza na ok 2 miesiące.

Reduktor musi być przystosowany do pracy z dwutlenkiem węgla. Tylko wtedy będzie pasował do butli, a właściwie do zaworu zamontowanego w butli. Dobrze jest jak posiada przynajmniej jeden manometr, który pokazuje ciśnienie w butli. Manometr, który pokazuje przepływ jest wręcz zbędny, gdyż na jego podstawie nie jesteśmy w stanie wyregulować ilości podawanego gazu. Nie polecam również różnego rodzaju chińskich reduktorów z rotametrami, których praca bywa dość przypadkowa, a rotametr również nie pomoże nam przy regulacji podawania CO2. Dobrze jest kiedy można wykręcić z reduktora króciec na który w normalnych sytuacjach zakłada się wąż. Zastępuje się go elementem szybkozłączką. Najłatwiej dostępne są szybkozłączki z gwintem 1/8 cala i przyłączem 6mm, więc warto dopilnować, żeby otwór w reduktorze, w który wkręcony jest króciec miał średnicę 1/8 cala. Można również za pomocą nypla z gwintem 1/8 cala przykręcić niektóre elektrozawory bezpośrednio do reduktora co daje zwartą konstrukcję.

Zawór przeciwzwrotny to element który ma chronić butlę przed napełnieniem się wodą. Do takiej sytuacji dochodzi kiedy CO2 kończy się podczas naszej dłuższej nieobecności w domu. Brak ciśnienia w butli  może spowodować, że woda dostanie się do środka. W takiej sytuacji należy zwrócić się do punktu napełniania i poprosić o oczyszczenie, co oczywiście jest usługą płatną Między reduktorem, a zaworem przeciwzwrotnym ze względu na wysokie ciśnienie powinno się stosować wężyki do instalacji pneumatycznych.

Do rozpuszczania dwutlenku węgla w wodzie możemy wykorzystać dyfuzory z zestawów opisanych powyżej, lub kostkę do napowietrzania. W przypadku kostki najlepiej się sprawdzają kostki z drewna lipowego, które daje bardzo małe bąbelki.

W miejscach gdzie panuję wysokie ciśnienie należy stosować wężyki do instalacji pneumatycznych, które charakteryzują się większą wytrzymałością. W pozostałych miejscach możemy stosować wężyki do napowietrzaczy, ze wskazaniem na te o barwie przeźroczystej, co podnosi estetykę.

Rozbudowywanie podstawowego zestawu z butlą ciśnieniową może polegać na dokładaniu takich elementów jak :

• elektrozawór
• włącznik czasowy
• licznik bąbelków
• zaworek precyzyjny
• komputer pH
• permanentny test CO2

Elektrozawór w połączeniu z włącznikiem czasowym pozwala na automatyczne dozowanie CO2 w określonym zakresie godzin, przy czym zakładamy, że jest to czas kiedy światło w akwarium jest zapalone. W sprzedaży można spotkać wiele elektrozaworów, które mają zastosowanie w akwarystyce. Ważnym parametrem, na który należy zwracać uwagę jest pobór mocy, który przekłada się na wydalanie przez niego ciepła. Najtańsze elektrozawory mają moc ok 13W i grzeją się dość mocno. W ich przypadku możemy zastosować radiator od jakiegoś procesora w celu efektywniejszego chłodzenia. Inną metodą jest połączenie elektrozaworu z reduktorem za pomocą nypla, który z obu stron posiada gwint 1/8 cala. Taka możliwość istnieje tylko  w sytuacji kiedy i elektrozawór i reduktor mają możliwość wkręcenia takiego nypla. Reduktor i butla odbierają większą część ciepła i chłodzą elektrozawór. Najlepsze elektrozawory mają moc ok 1W, ale mają dużą wadę w postaci dość wysokiej ceny. Zastosowanie elektrozaworu chroni nas przed przyduszeniem ryb w nocy kiedy to rośliny nie są w stanie wykorzystać podawanego dwutlenku węgla. Elektrozawory różnią się jeszcze napięciem jakim się go zasila. najczęściej stosowane w akwarystyce to 230V i 12V. 230V służą do bezpośredniego podłączenia do np. włącznika czasowego. 12V stosuje się w połączeniu z komputerami sterującymi podawaniem pH. Elektrozawory występują w dwóch typach. Pierwszy z nich określa się jako NC czyli normalnie zamknięty, a drugi jako NO czyli normalnie otwarty. Normalnie zamknięty nie przepuszcza gazu kiedy nie ma podanego napięcia i odwrotnie w przypadki NO.

Licznik bąbelków służy nam do określenia jaką ilość CO2 podajemy. Zazwyczaj jest to szklany lub plastikowy element w którym znajduje się troszkę wody a podawane CO2 w postaci bąbelków przelatuje przez wodę, dzięki czemu możemy ocenić ich częstotliwość. ZAWSZE licznik bąbelków powinien być zamontowany za zaworkiem precyzyjnym. Jest to dość delikatny element i podanie zbyt dużego ciśnienia może doprowadzić do jego rozsadzenia.

Zaworek precyzyjny służy do dokładnej regulacji podawania CO2. W Może on być montowany bezpośrednio w reduktor, a w instalacjach z elektrozaworem połączonym na stałe z reduktorem montuje się go na wyjściu z elektrozaworu.

Zadaniem komputera pH jest pomiar pH w akwarium w sposób ciągły i włączanie lub wyłączanie elektrozaworu, dzięki czemu utrzymuje się pH wody w stałym określonym zakresie. Najczęściej spotykane komputery w polce to Lajon i Skalar. W przypadku każdego z komputerów do wykorzystania tej funkcjonalności niezbędna jest sonda pH, ale opis komputerów i sond będzie tematem oddzielnego artykułu.

Permanentny test CO2, pokazuje czy zawartość CO2 jest za niska, właściwa czy też za wysoka za pomocą indykatora który zmienia kolor w zależności od parametrów wody.

Możliwości udoskonalenia naszego zestawu może polegać na zastosowaniu coraz lepszych reduktorów, lepszych dyfuzorów, lepszych komputerów. Większość zależy od możliwości waszych portfeli Bardzo ciekawe mogą być gotowe zestawy, ale przestrzegam przed ich kupowaniem jeśli zawierają butle. Zdarza się, że punkty nabijające nie uznają legalizacji, a po drugie łatwiej jest wymienić używaną butlę na inną co zaoszczędza trochę czasu.

Idealna troga gazu w zestawie CO2 :

• Butla Co2
• Reduktor CO2
• Elektrozawór
• Zaworek precyzyjny
• Zaworek przeciwzwrotny
• Licznik bąbelków
• Dyfuzor CO2

Jeśli macie jakieś pytanie odnośnie techniki CO2 w akwarystyce zachęcam Was do komentowania tego artykułu, postaram rozwiać wasze wątpliwości.